Chế độ ăn dành cho mẹ bầu đái tháo đường thai kỳ có gì khác so với thai phụ bình thường

Việc lựa chọn chế độ ăn khoa học cho mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ sẽ góp phần quản lý tốt các triệu chứng của bệnh, đồng thời đảm bảo việc cung cấp dinh dưỡng cho thai nhi. Nên ăn đa dạng nhiều loại thực phẩm (15-20 loại) bao gồm chất bột đường, chất đạm, chất béo để cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho cơ thể. Nội dung được kiểm duyệt bởi Bác sĩ Chuyên khoa I - Lê Phạm Anh Vy.

Nhu cầu glucid (chất bột đường):

Nhóm chất bột đường bao gồm: gạo, bún, phở, hủ tiếu, cháo, bánh mì, sữa, rau củ quả,... Ngoài vai trò sinh năng lượng, glucid còn có vai trò tạo hình và điều hòa hoạt động của cơ thể.

Ở thai phụ có ĐTĐ, nhu cầu chất bột đường nên chiếm khoảng 50-55% tổng nhu cầu năng lượng ( ở người bình thường là 60-65%).

Để đảm bảo cung cấp đủ chất bột đường mà không làm tăng đường huyết nên chú ý:

• Chia nhỏ bữa ăn: thai phụ nên ăn 3 bữa chính và 2-3 bữa phụ/ ngày
• Nhóm thực phẩm cung cấp chất bột đường nên được chia đều trong các bữa ăn (3 bữa chính và các bữa phụ)
• Lựa chọn thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp và phân bố thực phẩm phù hợp để chỉ số tải đường thấp ( ở các nội dung tiếp theo, hãy cùng Momby tìm hiểu về chỉ số đường huyết của thực phẩm là gì nhé)
• Chất xơ có ảnh hưởng tích cực đến việc kiểm soát đường huyết, nhu cầu chất xơ khuyến nghị khoảng 28g/ ngày (300-400 gam rau củ quả mỗi ngày)

Gạo là lương thực chính trong bữa ăn của người Việt Nam, tuy nhiên gạo trắng thường có chỉ số đường huyết cao và chất xơ thấp. Vì vậy thai phụ mắc ĐTĐ TK nên sử dụng các loại gạo còn vỏ cám như: gạo lứt hoặc gạo lứt đã nảy mầm để cơm được mềm và dễ ăn hơn.

• Các thực phẩm nên ăn: ngũ cốc nguyên cám, đậu nguyên hạt, bún tươi, bánh mì nâu, trái cây ít ngọt ( ổi, bưởi, sắn, cam, táo,...)
• Hạn chế các thực phẩm có chỉ số đường huyết cao làm tăng cao đường máu sau ăn: bánh ngọt, kẹo, kem, chè, trái cây sấy, nước ngọt…..

Nhu cầu protein (chất đạm):

• Khi mang thai, nhu cầu protein của người mẹ tăng lên giúp việc xây dựng và phát triển cơ thể của trẻ. Bữa ăn của bà mẹ cần phối hợp giữa protein động vật và protein thực vật. Các thực phẩm cung cấp protein động vật bao gồm thịt, cá, trứng, sữa, tôm, cua, thủy hải sản... Các thực phẩm cung cấp protein thực vật bao gồm đậu tương, đậu xanh, các loại đậu khác.
• Đối với thai phụ mắc ĐTĐ nên ăn các loại thịt nạc, cá nạc, đậu phụ, sữa chua, sữa, phô mai (ít béo, không đường).

Nhu cầu lipid (chất béo):

• Lipid đặc biệt quan trong trong thời gian mang thai và cho con bú, quan trọng nhất là lipid tham gia vào quá trình hình thành và phát triển não trong quá trình mang thai và đảm bảo chất lượng của sữa mẹ.
• Tiêu thụ lipid quá thấp trong bữa ăn hàng ngày, không những ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ và thần kinh mà còn nhiều cơ quan khác của của thai nhi. Thiếu lipid trong bữa ăn làm giảm sự hấp thu các chất dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sức khỏe bà mẹ và dự trữ mỡ cho tạo sữa sau sinh. Bà mẹ mang thai ăn thiếu lipid có thể dẫn đến hậu quả là không đạt mức tăng cân trong thai kỳ, không bài tiết đủ lượng sữa và thiếu dinh dưỡng do thiếu protein năng lượng.
• Ngược lại, tiêu thụ quá nhiều lipid có thể dẫn đến thừa cân, béo phì, ảnh hưởng đến phát triển của thai cũng như một số bệnh mạn tính không lây và hội chứng rối loạn chuyển hoá cho mẹ.
• Đối với thai phụ mắc ĐTĐ nên tăng cường sử dụng các loại dầu thực vật thay cho mỡ động vật.
• Hạn chế các thực phẩm nhiều chất béo gây tăng mỡ máu: Da, lòng đỏ trứng, phủ tạng (gan, tim,thận...) thức ăn chiên xào…

Hiểu chế độ ăn uống của mẹ và ăn uống lành mạnh sẽ giúp mẹ giữ lượng đường trong máu ở mức an toàn để bạn được tận hưởng một thai kỳ khỏe mạnh và sinh một em bé khỏe mạnh.

Nguồn tham khảo:

International Diabetes Federation

World Health Oganization